Teknoloji Transferi ve Proje Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi

Sıkça Sorulan Sorular

Teknoloji Transferi ve Proje Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezleri (TTM), üniversitelerde üretilen akademik bilgi ve araştırma çıktılarının, sanayinin ihtiyaç duyduğu yenilikçi ve uygulanabilir çözümlerle buluşmasını sağlayan köprü görevi üstlenir. TTM’lerin temel misyonu, farklılıkları avantaja dönüştürerek üniversite ile sanayi arasında etkin ve sürdürülebilir bir iş birliği ortamı oluşturmaktır. Sanayi kuruluşlarının Ar-Ge ve inovasyon ihtiyaçlarını analiz eder, bu ihtiyaçlara çözüm üretebilecek akademik uzmanları belirler ve tarafları ortak projelerde bir araya getirir. Bununla birlikte TTM’ler, fikrî mülkiyet haklarının korunması, sözleşme süreçlerinin yönetimi, uygun finansman kaynaklarının belirlenmesi ve proje koordinasyonu gibi kritik alanlarda da aktif rol oynar.

Akademisyenler ve Araştırmacılar: Üniversitelerde görevli akademik personel veya araştırmacılar, yürüttükleri bilimsel çalışmaları ticarileştirmek, patentlemek veya şirketleşmek amacıyla başvurabilirler.
Girişimciler ve Fikir Sahipleri: Yenilikçi bir iş fikri veya teknolojik bir buluşu olan herkes, projenin geliştirilmesi ve yatırımcılarla buluşturulması için TTM’lerden destek alabilir.
Öğrenciler: Üniversite bünyesindeki girişimcilik programlarından faydalanmak isteyen öğrenciler TTM’lerin mentörlük hizmetlerine başvurabilirler.
Sanayiciler ve Şirketler: Üretim süreçlerinde teknolojik darboğaz yaşayan, Ar-Ge kapasitesini geliştirmek isteyen veya üniversite-sanayi iş birliği (TÜBİTAK projeleri vb.) yapmak isteyen tüm firmalar başvurabilir.

Modül 1- Farkındalık Tanıtım ve Bilgilendirmeye Yönelik Hizmetler
1)Üniversitenin ve TRÜ-TTM’nin faaliyetleri ile TTM’nin kuruluş amacının hedef kitleye ve paydaşlara (bölgedeki sanayiciler, akademisyenler vb.) tanıtılması ve modül hizmetleri ile ilgili farkındalığın oluşturulması,
2)Hedef kitlenin ve paydaşların Üniversitemizin ve TRÜ-TTM’nin yapısı, hizmetleri ve etkinlikleri konusunda bilgilendirilmesi,
3)TTM personelinin niteliklerinin artışı ve hedef kitle üzerindeki farkındalığın oluşumu amacı ile eğitim etkinliklerinin düzenlenmesi amaçlanmaktadır.
Modül 2- Destek Programlarından Yararlanmaya Yönelik Hizmetler
1)Çeşitli ulusal/ uluslararası fonlardan yararlanmaya yönelik ilgi ve talebi artırmak amaçlı duyuru ve bilgilendirme yapılması, TRÜ-TTM tarafından verilen, destek programlarından yararlanmaya yönelik hizmetler ile ilgili bilinçlendirme yaratılması
2)Trabzon Üniversitesi ve Doğu Karadeniz Bölgesi’nde iş birliği anlaşması imzalanan üniversitelerdeki akademisyenlere, öğrencilere ve bölgedeki sanayicilere projelendirme desteği vererek, ulusal ve uluslararası fonlardan (Sanayi Bakanlığı destekleri, AB, BAP, TÜBİTAK, ARDEB vb.) yararlanmalarını sağlama,
3)Proje yürütme aşamasına gelen projelere idari destek ve danışmanlık hizmeti verilmesi amaçlanmaktadır.
Modül 3- Üniversite-Sanayi İş Birliği
1)TRÜ-TTM’nin; üniversite ve sanayi arasında bir arayüz olarak rol alacağı bu modül kapsamında üniversitelerimizde var olan içe dönük, kapalı bir yapı geleneğinin dışa dönük bir eğitim ve araştırmacı geleneğine dönüştürülmesi,
2)Üniversite bünyesindeki araştırmacıların sahip olduğu teknolojik bilginin sanayici eksenine aktarılması,
3)Kamu/özel fon kaynaklarının en etkin şekilde kullanılarak bilimsel bilgi transferiyle sanayicinin ihtiyaç duyduğu üretimin arttırıcı ve katma değer yaratıcı unsur haline getirilmesi,
4)Firmaların bilgi ve inovasyon odaklı üretim hareketlerine yönlendirilmesi,
5)Üniversitelerde uzun ömürlü ve ticari getirisi yüksek projelerin hazırlanması,
6)Üniversite-sanayi ve Üniversite-toplum odaklı projelerin ulusal/uluslar arası fon kaynaklarından yararlanabilirliğinin arttırılması amaçlanmaktadır.
Modül 4- Fikri Sınai Mülkiyet Hakları (FSMH) Yönetimi ve Lisanslama Hizmetleri (Patent, faydalı model, marka vb.)
1)Üniversite içinde FSMH konusunda bilinçlendirme yaratılması ve farkındalığın oluşturulması,
2)Üniversite içinde FSMH ile ilgili yenilikçi ekosistemin oluşturulması ve destek mekanizmasının geliştirilmesi,
3)Üniversitelerde Fikri Mülkiyet kapsamında değerlendirilebilecek çalışmaların belirlenmesi,
4)Akademisyenlerin ileri teknolojilerde daha fazla buluş ve inovatif çalışma ortaya çıkarabilmelerinin sağlanması,
5)Patent işlemleri ve patentlerin ticarileştirilmesi sürecinde araştırmacılara gerekli olan bilgi, doküman ve süreç içerisinde gerekli olan diğer hizmetlerin sağlanması,
6)Fikri ve Sınai mülkiyet haklarının tanınması ve lisanlama hizmetleriyle birlikte; araştırma-geliştirmenin özendirilip teknik bilgilerin değerlendirilerek yaygınlaşması,
7)Araştırmacıların buluşlarının korunması ve ödüllendirilmesi,
8)Genel ekonomik açıdan yaratılan yerli know-how’ların kalkınma sürecine olumlu katkılarda bulunmasıyla birlikte teknoloji transferine imkan sağlanması amaçlanmaktadır.
Modül 5- Şirketleşme ve Girişimcilik Hizmetleri
1)TRÜ-TTM’ nin Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan üniversitelerle işbirliği halinde girişimcilik kültürünün oluşturulması, sürdürülmesi ve geliştirilmesi
2)Modül içeriğinde bilginin ürüne dönüşmesi için akademisyen, üniversite öğrencileri ve proje fikir sahibi kişilerin girişimcilik ruhu ile şirketleşmesi ve oluşan şirketlerin desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Teknoloji Transferi ve Proje Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezleri (TTM) tarafından sunulan temel hizmetler, kurumun destek mekanizmaları kapsamında genel olarak ücretsiz olarak sağlanmaktadır. Bu hizmetler; bilgilendirme, danışmanlık, farkındalık faaliyetleri ve yönlendirme süreçlerini kapsayacak şekilde araştırmacıların ve girişimcilerin kullanımına sunulmaktadır. Ancak, kapsamı özel uzmanlık gerektiren veya ilave kaynak kullanımını içeren bazı hizmetler için ilgili politika ve uygulamalar doğrultusunda ücretlendirme yapılabilmektedir.

Buluş niteliği taşıyan bir fikriniz varsa, ilk adım benzer çalışmaların daha önce yapılıp yapılmadığını patent veritabanları üzerinden araştırmaktır. Fikriniz yenilik kriterlerini karşılıyorsa, patent başvuru süreci için uzman desteği almanız önemlidir. Ardından fikrinizin ticari potansiyelini doğrulamak amacıyla temel bir prototip geliştirerek gerçek kullanıcılarla test etmeniz önerilir. Elde edeceğiniz geri bildirimler ve müşteri ilgisi, yatırımcı ve fonlara erişim sürecinde önemli bir avantaj sağlar. Patent, ticarileştirme ve girişimcilik süreçlerinde Teknoloji Transfer Merkezinin sunduğu danışmanlık, eğitim ve mentorluk hizmetlerinden yararlanarak fikrinizi başarıyla hayata geçirebilirsiniz.

Teknolojik buluşunuzun fikri mülkiyet haklarını etkin bir şekilde koruyabilmek için öncelikle buluşa ilişkin bilgilerin gizliliğini sağlamanız ve kamuya açıklamaktan kaçınmanız önemlidir. Yatırımcılar, iş ortakları veya üçüncü taraflarla yapılacak görüşmeler öncesinde Gizlilik Sözleşmesi imzalanması, hak kaybı yaşanmaması açısından kritik bir adımdır. Başvuru sürecine geçmeden önce, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından sunulan araştırma araçları kullanılarak (uzman patent vekilleri tarafından) benzer teknolojilerin daha önce tescillenip tescillenmediği incelenmelidir. Buluşunuz yenilik, sanayiye uygulanabilirlik ve buluş basamağı kriterlerini karşılıyorsa, bir patent vekili desteğiyle patent veya faydalı model başvurusu hazırlanarak TÜRKPATENT'e sunulabilir. Buluşun uluslararası pazarlarda da korunmasının hedeflenmesi durumunda ise Patent İşbirliği Anlaşması sistemi kapsamında uluslararası patent başvuru sürecinin başlatılması önerilmektedir.

İş fikrinizin sürdürülebilir bir rekabet avantajına dönüşebilmesi ve üçüncü kişiler tarafından izinsiz kullanılmasının önlenebilmesi için fikri mülkiyet haklarından yararlanmanız büyük önem taşımaktadır. Fikri mülkiyet hakları; yenilikçi fikirlerin, teknolojik buluşların, markaların, endüstriyel tasarımların, yazılımların, sanatsal eserlerin, ticari isimlerin ve diğer özgün fikri ürünlerin hukuki olarak korunmasını sağlayan haklar bütünüdür. Bu koruma sayesinde, geliştirdiğiniz ürün, hizmet veya teknolojiler üzerinde belirli bir süre boyunca kullanım hakkı elde edebilir, izinsiz kullanım veya taklit durumlarında yasal haklarınızı ileri sürebilirsiniz. Ayrıca fikri mülkiyet hakları, işletmenizin piyasa değerini artıran önemli bir varlık niteliği taşır; lisanslama, teknoloji transferi, yatırım alma ve ticarileştirme süreçlerinde güvenilirlik sağlayarak ekonomik değer yaratılmasına katkıda bulunur. İş fikrinizin niteliğine bağlı olarak patent, faydalı model, marka, tasarım, telif hakkı ve ticari sır gibi farklı fikri mülkiyet koruma mekanizmalarından yararlanabilir ve yeniliklerinizi hem ulusal hem de uluslararası düzeyde güvence altına alabilirsiniz.

Buluş bir problemi çözmek, bir ihtiyacı karşılamak veya mevcut bir sistemi geliştirmek amacıyla ortaya çıkan, daha önce var olmayan bir çözümdür.

Patent belgesi, bir buluşun patentlenebilirlik kriterleri olan yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını sağladığının araştırma ve inceleme raporları doğrultusunda tespit edilmesi sonucunda verilir. Patent belgesi, buluş sahibine başvuru tarihinden itibaren en fazla 20 yıl süreyle kullanım hakkı tanır. Bu koruma süresi boyunca buluşun izinsiz üretilmesi, kullanılması, satılması veya ticarileştirilmesi engellenebilir.

Patent sistemi, buluş sahiplerine belli bir süre koruma hakkı verir. Patentte yer alan tüm bilgileri kamuoyuna açarak, aynı konuda çalışan diğer kişilerin aynı buluşu yeniden üretmek için emek, zaman, maliyet vb. harcanmasını önlemek için vardır.

Bir buluşa patent verilebilmesi için şu 3 şartın geçerli olması gerekiyor:
1)Yenilik: Bir buluş, tekniğin bilinen durumuna dâhil olmayan yeni teknik özellikler içeriyor ise yenilik kriterini sağlar.
2)Buluş Basamağı: Buluşun, ilgili teknik alandaki uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan kolaylıkla çıkarılamayacak nitelikte olmasıdır.
3)Sanayide ve tarımda uygulanabilir olması.

1) Keşifler, bilimsel teoriler ve matematik metotları,
2) Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar,
3) Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar ve bilgisayar yazılımları,
4) Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller,
5) İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan, hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri.

Türkiye’de patent sistemi temel olarak iki farklı koruma türü üzerinden yürütülmektedir: patent ve faydalı model. Günümüzde Türkiye’de esas uygulanan sistem incelemeli patent sistemidir.
İncelemeli Patent Sistemi:
Buluşun; yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerini taşıyıp taşımadığı, araştırma ve inceleme raporları sonucunda değerlendirilir. Bu kriterleri sağlayan buluşlara patent belgesi verilir ve patent sahibine başvuru tarihinden itibaren 20 yıl süreyle koruma sağlanır.
Faydalı Model Sistemi:
Daha çok mevcut ürünlerde yapılan teknik geliştirmeleri korumaya yönelik bir sistemdir. Faydalı modelde yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri aranırken, patentte bulunan buluş basamağı şartı aranmaz. Koruma süresi 10 yıldır.

Patent, sahibine başvuru tarihinden itibaren 20 yıl süreyle koruma hakkı sağlar.
Faydalı model korumasının süresi ise başvuru tarihinden itibaren 10 yıl olup bu süre uzatılamaz.

Faydalı model, yeni ve sanayiye uygulanabilir nitelikteki teknik buluşların, patent sistemine göre daha hızlı ve daha düşük maliyetli bir şekilde korunmasını sağlayan bir sınai mülkiyet hakkıdır.
Faydalı model, buluş sahibine başvuru tarihinden itibaren 10 yıl süreyle üretme ve pazarlama hakkı sağlar.

1)Yenilik: Buluşun, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya açıklanmamış olması gerekir.
2)Sanayiye Uygulanabilirlik: Buluşun üretilebilir, kullanılabilir veya herhangi bir sanayi alanında uygulanabilir nitelikte olması gerekir.
3)Teknik Bir Çözüm İçermesi: Buluşun, belirli bir teknik soruna yönelik somut ve uygulanabilir bir çözüm sunması gerekir.
Faydalı model sisteminde patentten farklı olarak buluş basamağı (tekniğin bilinen durumunun aşılması) kriteri aranmaz. Bu nedenle, mevcut ürünlerde yapılan teknik geliştirmeler ve yenilikler için daha kolay erişilebilir bir koruma yöntemi olarak değerlendirilmektedir.

Patent ve faydalı model, teknik buluşların korunmasını sağlayan iki farklı sınai mülkiyet sistemidir. Patentte yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri aranırken, faydalı modelde yalnızca yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri değerlendirilir. Patent başvuruları araştırma ve inceleme süreçlerinden geçerken, faydalı model başvurularında bu süreçler daha sınırlıdır; bu nedenle faydalı model tescili daha hızlı ve düşük maliyetli olabilir. Patent koruma süresi 20 yıl, faydalı model koruma süresi ise 10 yıldır.

Ortalama olarak, yoğun bir iş yükü bulunmayan bir patent ofisinde patent başvurularının değerlendirme süreci en az bir yıl sürmekte olup, başvuru tarihinden patent onayına kadar geçen süre genellikle yaklaşık iki yılı bulmaktadır. Başvuru dosyasının yeterli düzeyde hazırlanmaması, istemlerin hatalı oluşturulması, şekli veya esaslı eksikliklerin bulunması ya da patent ofisinin yoğun iş yüküne sahip olması gibi durumlar değerlendirme sürecinin uzamasına neden olabilmekte ve bu süre bazı durumlarda altı yıla kadar çıkabilmektedir.

Patent korumasından yararlanılabilmesi için buluşun, başvuru tarihinden önce kamuya açıklanmamış olması gerekmektedir. Başvuru öncesinde yapılan makale, bildiri, sunum, tanıtım veya benzeri herhangi bir yayın, buluşun yenilik kriterini olumsuz etkileyebilir ve patent başvurusunun reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle, patent başvurusu tamamlanıncaya kadar buluşa ilişkin tüm teknik bilgilerin gizli tutulması büyük önem taşımaktadır.

TRÜ TTM aracılığıyla patent başvuru süreci, buluşun değerlendirilmesi, fikri mülkiyet haklarının korunması ve ticarileştirme süreçlerinin desteklenmesi amacıyla yürütülmektedir. Süreç, buluş sahibinin TTM’ye başvuru yapmasıyla başlar. TTM tarafından buluşun teknik içeriği, yenilik düzeyi ve patentlenebilirlik kriterleri değerlendirilmek üzere anlaşmalı patent vekiline gönderilir. Ön inceleme sonucunda uygun görülen buluşlar için patent başvuru dosyası hazırlanır, gerekli araştırmalar yapılır ve başvuru süreci Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde takip edilir. Başvuru sonrasında araştırma ve inceleme raporları değerlendirilerek patent tescil sürecinin tamamlanması sağlanır. TTM, başvuru süreci boyunca buluş sahiplerine danışmanlık, yönlendirme ve fikri mülkiyet yönetimi konularında destek sunarak buluşların korunması ve ticarileştirilmesine katkıda bulunur.

Lisanslama, bir fikri mülkiyet hakkının veya içeriğin belirli koşullar ve süreler kapsamında üçüncü kişiler tarafından kullanılmasına izin verilmesini düzenleyen sözleşmeye dayalı bir süreçtir.
Lisanslama yoluyla hak sahibi; eser, teknoloji, marka, patent veya diğer fikri mülkiyet unsurlarının kullanım hakkını belirli şartlarla devredebilir veya paylaşabilirken, sahip olduğu hakları da korumaya devam eder.

Geliştirdiğiniz bir yöntem, ürün vb. projelendirerek sanayiye sunmayı hedefliyorsanız ya da firmalarla gerçekleştirdiğiniz iş birlikleri kapsamında Ar-Ge projelerinizi TTM aracılığıyla yürütmek istiyorsanız, süreç boyunca ihtiyaç duyduğunuz danışmanlık, yönlendirme ve destek hizmetlerinden yararlanabilirsiniz.

TTM, projenin teknik ve ticari potansiyelinin değerlendirilmesi, temel bileşenlerinin analiz edilmesi ve uygun yol haritasının oluşturulması süreçlerinde destek sağlamaktadır.
Projenin hedef pazarına ve ihtiyaçlarına uygun firmaların belirlenmesi, sektör analizlerinin gerçekleştirilmesi ve potansiyel iş birliklerinin geliştirilmesi konularında rehberlik sunmaktadır. Belirlenen firmalarla iletişim süreçlerinin yürütülmesi, iş birliği görüşmelerinin organize edilmesi ve fikri mülkiyet haklarının korunmasına yönelik gerekli önlemlerin alınması konusunda yönlendirme sağlamaktadır. Tarafların karşılıklı fayda sağlayabileceği sürdürülebilir iş modellerinin geliştirilmesine katkıda bulunarak, projenin ticarileştirme ve uygulamaya aktarılma sürecinin etkin bir şekilde yönetilmesini amaçlamaktadır.

Proje sahiplerine uygun ulusal ve uluslararası destek programlarının belirlenmesi ve bu programlara yönlendirilmesi konusunda danışmanlık sunulmaktadır. Ayrıca, talep doğrultusunda proje fikrinin geliştirilmesi, uygun destek mekanizmalarına göre projelendirilmesi ve başvuru süreçlerinin hazırlanması aşamalarında teknik ve idari destek sağlanmaktadır. Bu sayede proje sahiplerinin doğru fon kaynaklarına erişimi kolaylaştırılmakta ve proje geliştirme süreçleri daha etkin bir şekilde yürütülebilmektedir.

TTM aracılığıyla yürütülen Ar-Ge projelerinde, projenin niteliğine ve kapsamına bağlı olarak farklı paydaşlar yer alabilir. Proje ekibinde akademisyenler, araştırmacılar, öğrenciler, üniversite birimleri ve sanayi kuruluşlarının temsilcileri görev alabilir. Ayrıca ihtiyaç duyulması halinde özel sektör firmaları, kamu kurumları ve diğer araştırma kuruluşları da proje süreçlerine dahil olabilir. TTM, akademi ve sanayi arasındaki iş birliğinin etkin şekilde yürütülmesini sağlayarak, ilgili paydaşların bir araya getirilmesine ve Ar-Ge süreçlerinin koordinasyonuna destek sunmaktadır.
Menüyü Kapat